БЦС (балалар церебральды салдануы) мидың зақымдануының ауырлығына байланысты әр түрлі балаларда әр түрде болуы мүмкін. БЦС бар науқастарда қозғалыс дамуының бұзылуы ортопедиялық патологиямен, психикалық-сөйлеу дамуының кідіруімен, эпилепсиямен, көру, есту қабілетінің бұзылуымен, созылмалы ауырсынумен, мінез-құлық ерекшеліктерімен, қарым-қатынас қиындықтарымен және т. б. үйлесуі мүмкін. Уақтылы емделмеген жағдайда асқынулар дамиды, нәтижесінде одан да көп қозғалыс бұзылыстары пайда болады. Сондықтан БЦС емдеу бас миының зақымдануын жоюды емес (медицина дамуының осы кезеңінде бұл мүмкін емес), оның салдарын барынша өтеуді, дамып келе жатқан жүйке жүйесінің икемділігін оңтайлы пайдалануды, баланың қолда бар мүмкіндіктерге бейімделуін және белгілі асқынулардың алдын алуды білдіреді. БЦС кезіндегі қозғалыс бұзылыстары дене күйін сақтау және үйлестіру қиындықтарында, бұлшықет тонусының жоғарылауында (түйілу) көрінуі мүмкін  ²

Науқастарды оңалту-бұл әр түрлі профильдегі мамандарды тартуды қажет ететін үздіксіз процесс. Оңалтудың сәттілігі нақты баланың дұрыс қойылған мақсаттарына, қажеттіліктері мен әлеуетіне тікелей байланысты және физикалық әдістерді (жаттығулар мен массаж кешендері, эрготерапия), ортездеуді, дәрілік терапияны және басқа әдістерді қамтиды.¹ Әдістердің ешқайсысы өздігінен маңызды нәтиже бермейді. БЦС-күрделі мәселе. Оның шешімі де кешенді болуы керек³.

Спастикалық науқастарды оңалтумен айналысатын мамандар көп емес, бірақ біз оларды табуға және кеңес алуға жазылуға көмектесеміз.

Ілеспе мәселелерді ескермей, тек бір бағытта жақсы нәтижеге қол жеткізу мүмкін емес. Емдеу әдісін, терапияның ұзақтығын, оңалту бағдарламасын таңдау емдеуші дәрігермен бірлесіп жүзеге асырылуы керек.

Түйілуді жеңу және бұлшықет тонусының төмендеуі БЦС кезінде көптеген оңалту әдістері міндеттерінің бірі болып табылады. БЦС бар науқастарда нақты бұлшықеттердегі тонусты таңдаулы төмендету үшін дәлелді медицина критерийлеріне сәйкес тиімділіктің ең жоғары деңгейі және қолайлы қауіпсіздік профилі бар әдіс ретінде ботулин терапиясын қолдану ұсынылады.¹ ² ³ Препарат ширыққан бұлшықетке аз мөлшерде енгізіледі. Препараттың әсері жергілікті түрде жүреді және жүйке импульсінің жүйкеден бұлшықетке өтуін уақытша жергілікті бұғаттауға негізделген, бұл түйілуді жеңілдетуге әкеледі және осылайша қозғалыс дағдысының жаңа мүмкіндіктерін ашады.¹

Әдебиеттер тізімі:

1. ҚР ДСМ 2023 жылғы 15 желтоқсандағы милық салдануды диагностикалау менемдеудің клиникалық хаттамасы

2. Priya Sharma et al. Recent advancements in interventions for cerebral palsy – Areview, Journal of Neurorestoratology, Volume 11, Issue 3, September 2023, 100071

3. Maria Dolores Apolo-Arenas et al., Standardized Outcomes Measures in Physical Therapy Practice for Treatment and Rehabilitation of Cerebral PALSY: A Systematic

Review, J. Pers. Med. 2021, 11(7), 604; https://doi.org/10.3390/jpm11070604